O chlebie

Chleb, główny produkt przetwórstwa zbożowego, rodzaj pieczywa otrzymywany przez wypiek specjalnie przygotowanego i uformowanego ciasta w temperaturze 200-250°C.

Skład: węglowodany (45-49%), woda (42-48%), substancje białkowe (4,5-8,3%), substancje popiołotwórcze (średnio 1,5%), tłuszcz (około 1%), błonnik (0,2-1,5%); na skórkę składa się w większości skarmelizowana dekstryna.

W zależności od użytej mąki rozróżnia się chleb pszenny, pszenno-żytni oraz żytni razowy i biały; wypieka się go także z mąki owsianej, jęczmiennej, kukurydzianej. Szczególną wartością odżywczą (duża zawartość soli mineralnych i witamin, głównie witaminy B1) odznacza się pieczywo razowe, zwane popularnie ciemnym - zwłaszcza pełnoziarniste, inaczej: całoziarnowe (chleb Grahama, Steinmetza itp.). W wielu regionach świata (np. na Bliskim Wschodzie) spożywa się chleb w postaci placków przypominających podpłomyki.

Chleb stanowi jeden z podstawowych składników diety człowieka; pełnił również i pełni istotną rolę kultową (wzmianki o tym znajdują się np. w Starym Testamencie) i kulturowo-symboliczną. Znany już w starożytnościi (Babilonia i Asyria, Egipt, Izrael, Grecja, Rzym), miał początkowo postać placków z mąki jęczmiennej i śruty zarobionych wodą i pieczonych na rozgrzanych kamieniach. Stosunkowo wcześnie pojawił się też chleb bochenkowy. Spożywano zarówno chleby przaśne, jak i wypiekane z ciasta spulchnionego drożdżami czy zakwasem. Gliniane garnki - dzwony, pod którymi je pieczono, dały początek piecom chlebowym kopułowym, powszechnym w czasach rzymskich. Obecnie w piekarniach stosuje się piece komorowe.

I historycznie

Poprzez stulecia, na całym świecie, chleb był podstawowym składnikiem pożywienia. Jego znaczenie dla ludzkości było tak ogromne, że chleb stal się symbolem pokarmu dla duszy.

Pierwszy bochenek chleba powstał przez przypadek. Według legendy, około 2600 p.n.e. egipski niewolnik zasnął podczas robienia tradycyjnych ciastek z mąki i wody. Ogień zgasł zanim ciastka zdążyły się upiec, a ciasto, będąc całą noc w ciepłym otoczeniu, wyrosło. Po upieczeniu, okazało się dużo smaczniejsze niż dotychczasowe twarde placki.

Podczas wykopalisk w Egipcie odkryto malowidła ścienne ukazujące proces wypiekania chleba, jak również bochenki chleba, zakopane razem ze zmarłymi, jako pokarm dla nich w podroży do zaświatów. Do dnia dzisiejszego archeologowie odkrywają w wykopaliskach ślady gigantycznych piekarni , w których wypiekano potężne bochny chleba dla budowniczych piramid . Chleb składano również w ofierze jako płód darów ziemi . Chleb z czasem stał się symbolem wszystkiego co wartościowe.

W tradycji muzułmańskiej chleba nie wolno sprzedawać a jedynie ofiarowywać, bądź wymieniany na inne towary, ponieważ był darem od Allaha.

W dzisiejszych czasach nadal możemy odnaleźć chleb w wielu rytuałach religijnych. W chrześcijańskiej Eucharystii chleb jest ciałem Chrystusa i symbolizuje pokarm dla duszy.

Chleb występuje w wielu postaciach i formach wynikających z dostępności produktów, jak i również zwyczajów, wierzeń i pomysłowości ludzi, którzy go tworzyli. W czasach klęsk i nieurodzaju chleb był głównym pożywieniem. Mimo tego nie znikał z naszych talerzy w latach tłustych. W jaki sposób tak proste pożywienie, odkryte całkowicie przez przypadek może mieć tak wielkie znaczenie? Może to właśnie jego prostota zbliża nas wszystkich?

Niezależnie od tego gdzie mieszkamy, jak żyjemy i skąd pochodzą nasi przodkowie chleb zajmuje poczesne miejsce w naszym życiu.